मूल श्लोकः
અર્જુન ઉવાચ
જ્યાયસી ચેત્કર્મણસ્તે મતા બુદ્ધિર્જનાર્દન।
તત્કિં કર્મણિ ઘોરે માં નિયોજયસિ કેશવ।।3.1।।
श्रीमद् भगवद्गीता
मूल श्लोकः
વ્યામિશ્રેણેવ વાક્યેન બુદ્ધિં મોહયસીવ મે।
તદેકં વદ નિશ્િચત્ય યેન શ્રેયોહમાપ્નુયામ્।।3.2।।
मूल श्लोकः
શ્રી ભગવાનુવાચ
લોકેસ્મિન્દ્વિવિધા નિષ્ઠા પુરા પ્રોક્તા મયાનઘ।
જ્ઞાનયોગેન સાંખ્યાનાં કર્મયોગેન યોગિનામ્।।3.3।।
मूल श्लोकः
ન કર્મણામનારમ્ભાન્નૈષ્કર્મ્યં પુરુષોશ્નુતે।
ન ચ સંન્યસનાદેવ સિદ્ધિં સમધિગચ્છતિ।।3.4।।
मूल श्लोकः
ન હિ કશ્િચત્ક્ષણમપિ જાતુ તિષ્ઠત્યકર્મકૃત્।
કાર્યતે હ્યવશઃ કર્મ સર્વઃ પ્રકૃતિજૈર્ગુણૈઃ।।3.5।।
मूल श्लोकः
કર્મેન્દ્રિયાણિ સંયમ્ય ય આસ્તે મનસા સ્મરન્।
ઇન્દ્રિયાર્થાન્વિમૂઢાત્મા મિથ્યાચારઃ સ ઉચ્યતે।।3.6।।
मूल श्लोकः
યસ્ત્વિન્દ્રિયાણિ મનસા નિયમ્યારભતેર્જુન।
કર્મેન્દ્રિયૈઃ કર્મયોગમસક્તઃ સ વિશિષ્યતે।।3.7।।
मूल श्लोकः
નિયતં કુરુ કર્મ ત્વં કર્મ જ્યાયો હ્યકર્મણઃ।
શરીરયાત્રાપિ ચ તે ન પ્રસિદ્ધ્યેદકર્મણઃ।।3.8।।
मूल श्लोकः
યજ્ઞાર્થાત્કર્મણોન્યત્ર લોકોયં કર્મબન્ધનઃ।
તદર્થં કર્મ કૌન્તેય મુક્તસંગઃ સમાચર।।3.9।।
मूल श्लोकः
સહયજ્ઞાઃ પ્રજાઃ સૃષ્ટ્વા પુરોવાચ પ્રજાપતિઃ।
અનેન પ્રસવિષ્યધ્વમેષ વોસ્ત્વિષ્ટકામધુક્।।3.10।।
मूल श्लोकः
દેવાન્ભાવયતાનેન તે દેવા ભાવયન્તુ વઃ।
પરસ્પરં ભાવયન્તઃ શ્રેયઃ પરમવાપ્સ્યથ।।3.11।।
मूल श्लोकः
ઇષ્ટાન્ભોગાન્હિ વો દેવા દાસ્યન્તે યજ્ઞભાવિતાઃ।
તૈર્દત્તાનપ્રદાયૈભ્યો યો ભુઙ્ક્તે સ્તેન એવ સઃ।।3.12।।
मूल श्लोकः
યજ્ઞશિષ્ટાશિનઃ સન્તો મુચ્યન્તે સર્વકિલ્બિષૈઃ।
ભુઞ્જતે તે ત્વઘં પાપા યે પચન્ત્યાત્મકારણાત્।।3.13।।
मूल श्लोकः
અન્નાદ્ભવન્તિ ભૂતાનિ પર્જન્યાદન્નસમ્ભવઃ।
યજ્ઞાદ્ભવતિ પર્જન્યો યજ્ઞઃ કર્મસમુદ્ભવઃ।।3.14।।
मूल श्लोकः
કર્મ બ્રહ્મોદ્ભવં વિદ્ધિ બ્રહ્માક્ષરસમુદ્ભવમ્।
તસ્માત્સર્વગતં બ્રહ્મ નિત્યં યજ્ઞે પ્રતિષ્ઠિતમ્।।3.15।।
मूल श्लोकः
એવં પ્રવર્તિતં ચક્રં નાનુવર્તયતીહ યઃ।
અઘાયુરિન્દ્રિયારામો મોઘં પાર્થ સ જીવતિ।।3.16।।
मूल श्लोकः
યસ્ત્વાત્મરતિરેવ સ્યાદાત્મતૃપ્તશ્ચ માનવઃ।
આત્મન્યેવ ચ સન્તુષ્ટસ્તસ્ય કાર્યં ન વિદ્યતે।।3.17।।
मूल श्लोकः
નૈવ તસ્ય કૃતેનાર્થો નાકૃતેનેહ કશ્ચન।
ન ચાસ્ય સર્વભૂતેષુ કશ્િચદર્થવ્યપાશ્રયઃ।।3.18।।
मूल श्लोकः
તસ્માદસક્તઃ સતતં કાર્યં કર્મ સમાચર।
અસક્તો હ્યાચરન્કર્મ પરમાપ્નોતિ પૂરુષઃ।।3.19।।
मूल श्लोकः
કર્મણૈવ હિ સંસિદ્ધિમાસ્થિતા જનકાદયઃ।
લોકસંગ્રહમેવાપિ સંપશ્યન્કર્તુમર્હસિ।।3.20।।
मूल श्लोकः
યદ્યદાચરતિ શ્રેષ્ઠસ્તત્તદેવેતરો જનઃ।
સ યત્પ્રમાણં કુરુતે લોકસ્તદનુવર્તતે।।3.21।।
मूल श्लोकः
ન મે પાર્થાસ્તિ કર્તવ્યં ત્રિષુ લોકેષુ કિઞ્ચન।
નાનવાપ્તમવાપ્તવ્યં વર્ત એવ ચ કર્મણિ।।3.22।।
मूल श्लोकः
યદિ હ્યહં ન વર્તેયં જાતુ કર્મણ્યતન્દ્રિતઃ।
મમ વર્ત્માનુવર્તન્તે મનુષ્યાઃ પાર્થ સર્વશઃ।।3.23।।
मूल श्लोकः
ઉત્સીદેયુરિમે લોકા ન કુર્યાં કર્મ ચેદહમ્।
સઙ્કરસ્ય ચ કર્તા સ્યામુપહન્યામિમાઃ પ્રજાઃ।।3.24।।
मूल श्लोकः
સક્તાઃ કર્મણ્યવિદ્વાંસો યથા કુર્વન્તિ ભારત।
કુર્યાદ્વિદ્વાંસ્તથાસક્તશ્િચકીર્ષુર્લોકસંગ્રહમ્।।3.25।।
मूल श्लोकः
ન બુદ્ધિભેદં જનયેદજ્ઞાનાં કર્મસઙ્ગિનામ્।
જોષયેત્સર્વકર્માણિ વિદ્વાન્ યુક્તઃ સમાચરન્।।3.26।।
मूल श्लोकः
પ્રકૃતેઃ ક્રિયમાણાનિ ગુણૈઃ કર્માણિ સર્વશઃ।
અહઙ્કારવિમૂઢાત્મા કર્તાહમિતિ મન્યતે।।3.27।।
मूल श्लोकः
તત્ત્વવિત્તુ મહાબાહો ગુણકર્મવિભાગયોઃ।
ગુણા ગુણેષુ વર્તન્ત ઇતિ મત્વા ન સજ્જતે।।3.28।।
मूल श्लोकः
પ્રકૃતેર્ગુણસમ્મૂઢાઃ સજ્જન્તે ગુણકર્મસુ।
તાનકૃત્સ્નવિદો મન્દાન્કૃત્સ્નવિન્ન વિચાલયેત્।।3.29।।
मूल श्लोकः
મયિ સર્વાણિ કર્માણિ સંન્યસ્યાધ્યાત્મચેતસા।
નિરાશીર્નિર્મમો ભૂત્વા યુધ્યસ્વ વિગતજ્વરઃ।।3.30।।
मूल श्लोकः
યે મે મતમિદં નિત્યમનુતિષ્ઠન્તિ માનવાઃ।
શ્રદ્ધાવન્તોનસૂયન્તો મુચ્યન્તે તેપિ કર્મભિઃ।।3.31।।
मूल श्लोकः
યે ત્વેતદભ્યસૂયન્તો નાનુતિષ્ઠન્તિ મે મતમ્।
સર્વજ્ઞાનવિમૂઢાંસ્તાન્વિદ્ધિ નષ્ટાનચેતસઃ।।3.32।।
मूल श्लोकः
સદૃશં ચેષ્ટતે સ્વસ્યાઃ પ્રકૃતેર્જ્ઞાનવાનપિ।
પ્રકૃતિં યાન્તિ ભૂતાનિ નિગ્રહઃ કિં કરિષ્યતિ।।3.33।।
मूल श्लोकः
ઇન્દ્રિયસ્યેન્દ્રિયસ્યાર્થે રાગદ્વેષૌ વ્યવસ્થિતૌ।
તયોર્ન વશમાગચ્છેત્તૌ હ્યસ્ય પરિપન્થિનૌ।।3.34।।
मूल श्लोकः
શ્રેયાન્સ્વધર્મો વિગુણઃ પરધર્માત્સ્વનુષ્ઠિતાત્।
સ્વધર્મે નિધનં શ્રેયઃ પરધર્મો ભયાવહઃ।।3.35।।
मूल श्लोकः
અર્જુન ઉવાચ
અથ કેન પ્રયુક્તોયં પાપં ચરતિ પૂરુષઃ।
અનિચ્છન્નપિ વાર્ષ્ણેય બલાદિવ નિયોજિતઃ।।3.36।।
मूल श्लोकः
શ્રી ભગવાનુવાચ
કામ એષ ક્રોધ એષ રજોગુણસમુદ્ભવઃ।
મહાશનો મહાપાપ્મા વિદ્ધ્યેનમિહ વૈરિણમ્।।3.37।।
मूल श्लोकः
ધૂમેનાવ્રિયતે વહ્નિર્યથાદર્શો મલેન ચ।
યથોલ્બેનાવૃતો ગર્ભસ્તથા તેનેદમાવૃતમ્।।3.38।।
मूल श्लोकः
આવૃતં જ્ઞાનમેતેન જ્ઞાનિનો નિત્યવૈરિણા।
કામરૂપેણ કૌન્તેય દુષ્પૂરેણાનલેન ચ।।3.39।।
मूल श्लोकः
ઇન્દ્રિયાણિ મનો બુદ્ધિરસ્યાધિષ્ઠાનમુચ્યતે।
એતૈર્વિમોહયત્યેષ જ્ઞાનમાવૃત્ય દેહિનમ્।।3.40।।
मूल श्लोकः
તસ્માત્ત્વમિન્દ્રિયાણ્યાદૌ નિયમ્ય ભરતર્ષભ।
પાપ્માનં પ્રજહિ હ્યેનં જ્ઞાનવિજ્ઞાનનાશનમ્।।3.41।।
मूल श्लोकः
ઇન્દ્રિયાણિ પરાણ્યાહુરિન્દ્રિયેભ્યઃ પરં મનઃ।
મનસસ્તુ પરા બુદ્ધિર્યો બુદ્ધેઃ પરતસ્તુ સઃ।।3.42।।
मूल श्लोकः
એવં બુદ્ધેઃ પરં બુદ્ધ્વા સંસ્તભ્યાત્માનમાત્મના।
જહિ શત્રું મહાબાહો કામરૂપં દુરાસદમ્।।3.43।।